Фикрлар

Тадқиқотчилар кўпинча Исломни тавҳиднинг тожи деб аташади. Дарҳақиқат, Исломдан бошқа ҳеч бир динда тавҳид ғояси бунчалик аниқ, равшан, қайта-қайта ва ҳар тарафлама намоён бўлмаган. Мусулмон бўлмаган тадқиқотчилар Расулуллоҳ с.а.в.нинг сийратларини таҳлил қилиб қуйидаги хулосага келишган: “Пайғамбар ўз жамиятини чуқур инқирозга ботганини кўрган ва бунга сабаб деб кўпхудоликни кўрган. Ислом саййидининг фикрича, бу инқироздан чиқиш учун динни ислоҳ қилиш, бутларни бартараф қилиш ва Ягона Аллоҳга иймон келиштириш ягона йўл бўлган”.

الحكمة الثامنة
اذا فتح لك وجهة من التعرف فلا تبال معها ان قل عملك فانه ما فتحها لك الا وهو يريد ان يتعرف اليك
الم تعلم ان التعرف هو مورده عليك و الاعمال انت مهديها اليه واين ما تهديه اليه مما هو مورده عليك

Саккизинчи ҳикмат

“Қачонки сенга Ўзини таниш йўлидан бирини очса, бас у ила амалинг озлигига эътибор берма. Чунки, албатта, у йўлни сенга Ўзини танишингни хоҳлаб очди. Билмадингми сенга ўзини таниш йўлини келтираётган У зотдир. Амалларни эса, сен Унга тортиқ қилгувчисан. Сен Унга тортиқ қилаётган нарса қаерда-ю, У зот сенга келтираётган нарса қаерда?”

الصلاة - солат” сўзи “صلى - солла”дан келиб чиқадиган ҳаракатдир. У “الصلا -сола” дан иштиқоқ қилиб олинган. “Сола”- думбанинг суягидир. Чунки намоз ўқувчи рукуъ ва саждада икки думбасини ҳаркатлантиради.

Меҳмон деб аслида, бошпана, егулик ва ичгулик билан таъминлашингиз учун уйингизга мусофир ҳолда вақтинча нозил бўлувчи кишига айтилади. Зиёфат, яъни меҳмоннавозлик ва меҳмон кутиш олийжаноб хулқлардан бўлиб, фозил кишилар бу нарсага қадим-қадимдан бери амал қилиб келадилар.  Халқимиз меҳмондўстлиги, меҳмоннавозлиги билан шуҳрат қозонган. Бирор ўзбек хонадони, оиласи йўқки, меҳмонни хурсандчилик билан кутиб олмаган, уйидаги бор неъматларни дастурхонга келтириб тўкмаган бўлса. “Меҳмон – отангдан улуғ”, “Меҳмон келар эшикдан, ризқи кирар тешикдан”,  “Меҳмон олдида ҳатто мушугингни пишт дема” каби мақол ва ҳикматлар бежизга айтилмаган.

Инсоннинг келиб чиқиши ва ўлгандан кейин қайта тирилиши ҳақида маъруза

Қуръони карим ва Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламдан ривоят қилинган ҳадисларда инсон вужудидаги, табиатдаги жуда кўп ҳайратланарли илмий далиллар баён қилинган. Уларнинг кўпи замонамизда олиб борилган илмий-тадқиқотлар натижасида кашф қилинди ёки тасдиқланди. Келажак технологиялари воситасида очилажак яна кўпгина илмий далиллар борлиги шубҳасиз.  
Аллоҳ таоло айтади: “Биз уларга ҳам уфқлардаги, ҳам ўз нафсларидаги оят-белгиларимизни кўрсатамиз. Токи уларга Унинг ҳақлиги равшан бўлсин. Сенинг Роббинг ҳар бир нарсага шоҳид эканлиги кифоя қилмасмиди?!” (Фуссилат сураси, 53 оят)
Анъом сурасининг 21 оятида эса: “Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки Унинг оятларини ёлғонга чиқарганлардан ҳам кўра золимроқ кимса борми? Албатта, золимлар нажот топмаслар” деган.
Ҳурматли ўқувчилар, қуйидаги маърузада Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳнинг элчиси эканларига ва биз у зотнинг белгиларини инкор этмай, аксинча сўзсиз эргашишимиз кераклиги ҳақидаги  ишончли ҳужжат-далиллар билан танишасиз.  

Аллоҳ таолога Ўзига лойиқ ҳамду санолар бўлсин!
Расулимиз соллаллоҳу алайҳи васалламга дуруду салавотлар бўлсин!
Қуръони Каримнинг бизларгача ҳеч бир ўзгаришсиз, бекаму-кўст етиб келишида беминнат хизмат қилган саҳобаи киромлар, тобеинлар ва улардан кейинги барча Қуръон устозларидан Аллоҳ рози бўлсин!

Юртимизда узоқ йиллик турғунликдан сўнг аста-секин диний саводхонлик ошиб, кишиларимиз турли билимлардан хабардор бўлиб бормоқдалар. Хусусан, Қуръон илмлари борасида ҳам кўпчиликда турли даражадаги маълумотлар пайдо бўлди. Шу билан бирга, қироатлар ва уларнинг турлари ҳақида ҳам саволлар юзага кела бошлади. Баъзиларда бу борада ноаниқ тасаввурлар ҳосил бўлган бўлса, айрим кишиларда нотўғри тушунчалар ҳам кўзга ташлана бошлади. Шу боис, Аллоҳ таолодан ёрдам сўраган ҳолда қироатлар ва уларнинг келиб чиқиши ҳақида азиз ўқувчиларимизга қисқача маълумот беришни ният қилдик. Бу камтарона уриниш қироат илми ҳақида келгусида қилинадиган ишларга кичик бир дебоча бўлса, ажаб эмас.

Тиббиёт - қадимий фан, чунки одамзод доим касалликларни, оғриқ ва қувватсизликни даволаш борасидаги илмга мухтож бўлган. Маълумки кўпгина пайғамбарлар тиббиётга оид саволларни билишган, ўзларининг маслаҳатларини беришган ва аниқ дориларни келтириб ўтишган. Масалан Пайғамбар Муҳаммад алайҳиссалом танани соғлом тутиш ва касалликлардан ҳимоя қилиш учун даволаниш кераклиги ҳақида айтганлар ва таомланиш ва сув ичиш қоидаларини ўрганишга  чақирганликлари маълум
Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом шундай деганлар: “ҳар бир касаллик учун дори бор ва агар дори шу касалликка мос бўлса Аллоҳ ҳоҳиши билан даво бўлади” Яна пайғамбар алайҳиссалом шундай деганлар: “Эй Аллоҳнинг бандалари даволанинглар”. Биз кўпчиликка фойда бўлар деган умидда тиббиётга оид баъзи саволларни ва баъзи фойдали маълумотларни  жамлашга қарор қилдик.

Набавий ҳадиси шарифлар таржимси жараёнида бир ҳадисни ўқиб жуда таъсирландим. Бир ҳафтагача, ҳадисни эсладим дегунимча кўзларимдан ёш оқиб кетаверди. Мен таъсирланган ҳадис, асирларнинг тўлови ҳақидаги бобда келган эди. Унда Зайнаб розияллоҳу анҳо умр йўлдошлари Абул Осс асирга тушганида, уни озод қилиш учун юборган тўловлари ва тўловга келган нарсаларни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам кўрганларида қандай ҳолатга тушганлари ҳақида гап кетар эди.

“Исро” (الإسراء) Аллоҳ таоло Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламни кечанинг бир бўлагида Маккадаги Масжидул Ҳаромдан Қуддусдаги Масжидул Ақсога сайр қилдиришидир.

Оли Имрон сурасининг бошида илоҳий китоблар ҳақида сўз кетади. Шунингдек, Қуръони Каримнинг оятлари икки ҳил, муҳкам ва муташабиҳ эканлиги ҳақида ҳам сўз боради. Муҳкам оятдари очиқ маънога эга оятлар бўлиб, маъносини бир маънодан бошқа маънога бўриб бўлмайдиган оятлардир. Муташабиҳ оятлари эса бир неча маъноларга буриб бўлиш мумкин бўлган оятлар. Буниниг илми Аллоҳнинг ҳузуридадир. Шу билан бирга илмда мустаҳам бўлганлар, Муҳкам ва Муташабиҳ илмида мутахассис бўлган олимлар биладилар.

Расулуллоҳни эсласам, оламларга раҳмат бўлган улуғ зотни эслайман.
Расулуллоҳни эсласам, қиёматгача барча инсонларга юборилган сўнги пайғамбарни эслайман.
Расулуллоҳни эсласам, набийларнинг хотами, ундан кейин пайғамбар келмайдиган буюк зотни эслайман.
Расулуллоҳни эсласам, буюк хулқ соҳибини эслайман.